Tin Tức

Bà Phạm Khánh Phong Lan: ‘Nên bỏ đấu thầu thuốc, giao bệnh viện tự chủ’

PGS.TS Phạm Khánh Phong Lan đề nghị bỏ quy định đấu thầu chọn thuốc giá rẻ trong bệnh viện công, giao mỗi nơi một chỉ tiêu tự mua sắm với giá cả, chất lượng phù hợp với người bệnh.

Thiếu thuốc, thiết bị và vật tư y tế ở Trung Quốc nhiều nơi quốc gia. Các địa phương và bệnh viện loay hoay tìm giải pháp và kiến ​​nghị các giải pháp giải quyết các vấn đề và vấn đề. VnExpress Phỏng vấn PGS.TS Phạm Khánh Phong Lan, Đại biểu Quốc hội, Phó Chủ tịch Hội Dược học Việt Nam về những vấn đề xung quanh đấu thầu, đấu thầu thuốc.

– Theo ông, đâu là nguyên nhân quan trọng nhất dẫn đến tình trạng thiếu thuốc hiện nay?

– Về khách quan, do ảnh hưởng của Covid-19, nhiều nhà máy trên thế giới bị đình trệ, đứt gãy chuỗi cung ứng với cả hàng nhập khẩu và hàng sản xuất trong nước khi nhập khẩu nguyên liệu. Số lượng bệnh nhân tăng sau dịch, việc lập kế hoạch thuốc của các bệnh viện dựa trên số lượng sử dụng năm 2021 nên hiện chưa đáp ứng đủ nhu cầu. Trong khi đó, mua thuốc theo gói thầu rộng rãi phải mất khoảng 3 đến 6 tháng.

Nguyên nhân chủ quan là do tâm lý lo lắng, hoang mang, sợ sai sót của nhân viên y tế trước những vụ việc liên quan đến thanh tra, điều tra, đấu thầu, mua sắm gần đây.

Tôi không ngạc nhiên về tình trạng thiếu thuốc vì ngành đã nhiều lần báo cáo những bất cập trong cơ chế đấu thầu cung ứng thuốc, vật tư trang thiết bị y tế. Có thể nói, Covid-19 như giọt nước làm tràn ly, biểu hiện của tình trạng thiếu thuốc hiện nay. Theo tôi, quan trọng nhất là nguyên nhân chủ quan, đặt ra câu hỏi là quy trình đấu thầu của chúng ta đã phù hợp chưa, cần giải quyết tận gốc vấn đề.

– Những bất cập, bất hợp lý nào còn tồn tại trong quy trình đấu thầu hiện nay?

– Chúng tôi đấu thầu theo hình thức bệnh viện căn cứ vào số lượng tiêu thụ, danh mục thuốc hàng năm để lập kế hoạch đấu thầu. Sau đó, mặt hàng rẻ nhất sẽ thắng thầu. Giá trúng thầu trở thành giá kế hoạch cho năm sau. Nguyên tắc đấu thầu là giá trúng thầu không được cao hơn giá kế hoạch, nghĩa là năm này qua năm khác, giá này sẽ thấp hơn, đến một thời điểm nào đó giá trị còn lại của viên thuốc là bao nhiêu?

Càng ngày, các công ty có thuốc chất lượng cao, giá cao càng khó tham gia cuộc đua. Điều này cũng có hại cho sự phát triển của ngành dược khó phát triển bền vững, vì chúng ta không thể phát triển được những sản phẩm chất lượng khi giá ngày càng phải xuống thấp. Trước đây, Công ty VN Pharma trúng gói thầu cung cấp thuốc điều trị ung thư tại hàng loạt bệnh viện lớn nhờ tham gia gói thầu thuốc chất lượng cao và đưa ra giá thấp nhất, sau đó bị phát hiện là thuốc giả. Chưa kể, đấu thầu xong là có thuốc, vài tháng sau địa phương khác trúng thầu rẻ hơn, có khi bảo hiểm y tế áp giá rẻ hơn khiến bệnh viện rất bị động.

Tôi không nghĩ rằng thuốc đắt tiền chắc chắn là tốt, nhưng thuốc rẻ tiền thì chắc chắn là thuốc kém chất lượng. Hiện nay, việc đấu thầu thuốc được chia theo từng nhóm thuốc, nhưng sau một hồi đấu tranh, cuối cùng mỗi nhóm đều chọn được loại thuốc rẻ nhất. Với cùng một hoạt chất, thuốc Âu Mỹ thường có giá cao hơn, chất lượng tốt hơn nên không thể cạnh tranh, thắng thầu với thuốc giá rẻ do các nước châu Á như Trung Quốc, Ấn Độ sản xuất. Nếu không có thuốc tốt, các bác sĩ sẽ thiếu vũ khí để điều trị cho bệnh nhân, nhất là những ca bệnh nặng. Chúng tôi cũng chưa có đánh giá, thuốc rẻ vào viện bằng mọi giá có làm tăng thời gian điều trị, khiến bệnh nặng hơn hay không.

Điều này sẽ dẫn đến nghịch lý nào? Thuốc giá rẻ sẽ tập trung vào đối tượng người bệnh sử dụng BHYT, còn thuốc có chất lượng, giá cả hợp lý hơn trên thị trường thì người dân phải tự mua. Ở một khía cạnh nào đó, điều này làm xói mòn ý nghĩa của bảo hiểm y tế, người ta sẽ nghĩ thuốc rẻ và dởm là thuốc bảo hiểm.

Bà Phạm Khánh Phong Lan.  Ảnh: Hữu Khoa

Bà Phạm Khánh Phong Lan. Hình ảnh: Hữu Khoa

– Nếu không chọn giá rẻ nhất dẫn đến lo ngại về chất lượng xử lý thì quy định về đấu thầu phải thay đổi và hoàn thiện như thế nào?

– Sự việc đã xảy ra từ trước đến nay không thể dừng lại ở việc chỉ rà soát, sửa đổi quy chế. Chúng ta có nên mạnh dạn đặt câu hỏi tại sao phải đấu thầu? Mua sắm không phải là biện pháp duy nhất, cũng không phải là biện pháp tối ưu. Quan trọng, mục tiêu cuối cùng là làm sao để người bệnh phục vụ tốt nhất, lựa chọn thuốc chất lượng nhất, giá cả hợp lý nhất. Hợp lý không có nghĩa là rẻ nhất.

Hiện nay, trên thị trường có hai loại thuốc: biệt dược (biệt dược) và biệt dược thế hệ 2 (biệt dược). Biệt dược gốc là sản phẩm độc quyền, do công ty cấp bằng sáng chế, khai thác độc quyền 20 năm, giá rất đắt. Không chỉ Việt Nam mà nhiều nước trên thế giới cũng hạn chế sử dụng vì quá đắt, không đủ quỹ BHYT, không thể kê đơn cho tất cả người bệnh, nhưng vẫn có một tỷ lệ nhất định người mắc bệnh rất hiểm nghèo, giữa sự sống và cái chết. , Cần sử dụng. Thuốc này không phải đấu thầu vì chỉ có một nhà sản xuất, nhưng phải xúc tiến thương lượng giá. Việc này không phải từng bệnh viện làm được mà phải quy mô ít nhất là thành phố lớn hoặc cả nước. Chính phủ và Bộ Y tế có thể đàm phán, thương lượng để có giá thuốc tốt nhất, có lợi nhất cho người bệnh. Những mặt hàng này rất đắt, nếu giảm được một phần giá thì rất tiết kiệm.

Thuốc gốc là thuốc hết hạn sử dụng, công ty dược nào cũng có quyền sản xuất, thị trường rất đa dạng. Thuốc này chiếm phần lớn trong kho thuốc của bệnh viện, chúng ta nên bỏ đấu thầu và giao quyền tự chủ cho bệnh viện mua trực tiếp. Bệnh viện tư nhân không tổ chức đấu thầu. Không ai trên thế giới này xé bỏ cuộc đấu thầu ở khắp mọi nơi.

Theo đó, mỗi bệnh viện công được giao chỉ tiêu dựa trên số lượng bệnh nhân của từng nơi và trung bình hàng năm sử dụng bao nhiêu loại thuốc. Bảo hiểm y tế sẽ sử dụng kỹ thuật tính toán với quỹ, giao cho mỗi bệnh viện một số tiền nhất định để mỗi nơi tự mua thuốc phù hợp với nhu cầu, phát huy tính chủ động, sáng tạo. Nhà nước cũng không lo về chi phí vì đã tính định suất ngay từ đầu. Điều này giúp tiết kiệm nhân lực, tài chính tham gia đấu thầu, bác sĩ, nhân viên y tế bớt áp lực hơn, bớt phải ngồi xem loại thuốc nào rẻ nhất để lựa chọn. Các bác sĩ sẽ có nhiều loại thuốc theo yêu cầu hơn để kê đơn cho bệnh nhân, thay vì buộc phải chỉ sử dụng những loại thuốc rẻ đã trúng thầu như trước đây.

Các bệnh viện phải tính toán làm sao để mua sắm không phải bù lỗ, đảm bảo điều trị tốt cho người bệnh, không để người bệnh mua ngoài do thiếu thuốc. Thậm chí, giá cả thị trường lên xuống thất thường, lúc rẻ bệnh viện có quyền mua nhiều để tích trữ. Việc mua sắm này phải công khai, minh bạch, nếu có hoa hồng của công ty sẽ không rơi vào tay cá nhân mà có thể đưa vào quỹ chung của bệnh viện để cân đối hoạt động cho người lao động. Nếu chúng ta chặn với xác suất, chúng ta cũng sẽ hạn chế được việc duỗi tay quá mức.

– Nếu tính theo tỷ lệ và đưa ra số tiền, bệnh viện mua thuốc chủ yếu là thuốc rẻ, thuốc kém chất lượng thì sao?

– Khi đó bệnh viện đó có thể mất thương hiệu, uy tín, bệnh nhân không đến khám nhiều như bệnh viện tư nhân. Trên thực tế, ưu tiên số một của bác sĩ khi lựa chọn thuốc là dựa vào hiệu quả điều trị, đó là uy tín của bác sĩ. Có lẽ không lãnh đạo bệnh viện nào muốn chứng kiến ​​lượng bệnh nhân do mình cai quản giảm sút, thu nhập của nhân viên bị ảnh hưởng, nhiều người nghỉ việc.

Bảo hiểm y tế chi trả toàn bộ số tiền bệnh viện mua thuốc với điều kiện có hồ sơ kèm theo, bao nhiêu người điều trị, bệnh nhân khỏi bệnh, hài lòng không, mua thuốc ở đâu tại quầy thuốc của bệnh viện. . Thuốc chữa bệnh là mặt hàng được kiểm soát về giá, bệnh viện không phải kê đơn tùy thích. Bộ Y tế nên đưa ra khung giá nào, BHYT thanh toán theo khung giá đó. Ở nước ngoài, BHYT thống nhất với nhà nước và thanh toán theo khung giá, kể cả thuốc ở bệnh viện nhà nước và thuốc bán trên thị trường.

Chính bản chất của việc đấu thầu dễ nảy sinh tiêu cực, dễ phát sinh “quân đỏ” ​​nếu không kiểm soát tốt. Đấu thầu chọn giá rẻ không biết tiết kiệm được bao nhiêu tiền mà lại tốn nhân lực bác sĩ, nhân viên y tế, thay vì lo nâng cao chuyên môn thì lại tập trung mua sắm chứ chưa nói đến chuyện mua hàng. Nếu bạn làm sai, bạn sẽ phải ngồi tù.

– Trong bối cảnh mua sắm riêng lẻ tại các bệnh viện còn nhiều yếu kém, TP.HCM dự kiến ​​thành lập trung tâm mua sắm tập trung với hy vọng đạt được nhà thầu tối ưu, thống nhất, dễ lựa chọn với số lượng hồ sơ dự thầu hạn chế. Khối lượng mua sắm lớn, tiết kiệm thời gian cho từng bệnh viện. Bạn đánh giá thế nào về mô hình này?

– Đây không phải là mô hình mới, TP.HCM từng đặt TTTM tập trung nhưng phải đóng cửa năm 2017 vì nhiều lý do. Lần này làm lại chắc chắn sẽ có thay đổi, mọi người kỳ vọng nhiều hơn. Tuy nhiên, với nguyên tắc đấu thầu chung chung như vậy, tôi cho rằng cũng rất khó.

Đấu thầu riêng lẻ cho từng bệnh viện có nhược điểm là giá cao thấp khác nhau, bảo hiểm khó thanh toán, khó giải thích tại sao bệnh viện này thanh toán ít hơn bệnh viện khác. Nếu mua sắm tại một nơi, giá cả sẽ được thống nhất và dễ dàng thanh toán. Tuy nhiên, với nhu cầu sử dụng thuốc lớn của TP.HCM, chỉ cần một đơn vị trúng thầu thì năng lực đáp ứng ra sao? Nếu chuỗi cung ứng bị đứt, ví dụ như công ty đó đốt nhà máy, xảy ra sự cố thì mức độ ảnh hưởng sẽ là toàn thành phố. Vì vậy, mua sắm tập trung có nhiều cơ hội nhưng cũng rủi ro lớn.

Ngoài ra, vấn đề quan trọng là các sản phẩm thuốc trên thị trường rất phong phú và đa dạng, mỗi bác sĩ ở mỗi bệnh viện có thói quen và kinh nghiệm điều trị khác nhau với một số loại thuốc khác nhau tạo nên sự đa dạng trong điều trị. Nếu mỗi bệnh viện trúng thầu các hạng mục khác nhau, bác sĩ sẽ có nhiều sự lựa chọn. Đừng nghĩ rằng bác sĩ, bệnh viện chọn thuốc này, thuốc kia vì hoa hồng. Bản thân bác sĩ trong quá trình điều trị sẽ theo dõi để biết loại thuốc nào có tác dụng, nếu cả TP cùng dùng một loại thuốc thì sẽ rất đồng bộ, hiệu quả điều trị sẽ như thế nào, cơ hội đánh giá loại thuốc mới trên thị trường. Thị trường cũng rất khó khăn.

Nếu không thay đổi cách nhìn, quy trình đấu thầu, thành lập TTTM chỉ là “bình mới rượu cũ”.

Lê Phương

Nguồn: https://vnexpress.net/ba-pham-khanh-phong-lan-nen-bo-dau-thau-thuoc-giao-benh-vien-tu-chu-4484675.html

Tin Tức 7S

Tin tức 7s: Cập nhật tin nóng online Việt Nam và thế giới mới nhất trong ngày, tin nhanh thời sự, chính trị, xã hội hôm nay, tin tức chính thống VN.Cập nhật tin tức 24/7: Giải trí, Thể thao...tại Việt Nam & Thế giới hàng ngày. Thông tin, hình ảnh, video clip HOT cập nhật nhanh & tin cậy nhất.

Related Articles

Back to top button