Giáo Dục

Giá sách giáo khoa được tính toán như thế nào

Nhà xuất bản cho biết, giá sách giáo khoa mới cao gấp 2-3 lần sách cũ là do chi phí ở cả 4 khâu sản xuất đều tăng mạnh; Nhưng các chuyên gia cho rằng lời giải thích này không thỏa đáng.

Nghị quyết 88 về đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông được Quốc hội thông qua năm 2014, trở thành một trong những căn cứ để Bộ Giáo dục và Đào tạo thực hiện “một chương trình, nhiều bộ sách giáo khoa”. Việc in ấn, phát hành, cung ứng sách ra thị trường hiện có sự tham gia của nhiều NXB, thay vì chỉ có NXB Giáo dục như trước đây. Chính sách mới này đã phá thế độc quyền về sách giáo khoa, khiến người ta hy vọng giá sách sẽ giảm.

Tuy nhiên, đến năm học 2020-2021, khi chương trình giáo dục phổ thông mới bắt đầu với lớp 1, giá sách không giảm mà còn cao gấp 3-4 lần. Năm nay, khi NXB Giáo dục công khai tủ sách lớp 3, lớp 7, lớp 10 dùng cho năm học 2022-2023, giá tiếp tục cao hơn các bộ sách cũ. 2-3 lần.

Theo Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, Có 4 yếu tố chính tạo nên giá bán một bộ sách giáo khoa mới, bao gồm: Số sách trong một bộ sách; Chi phí tổ chức bản thảo; Chi phí nguyên vật liệu, chi phí in ấn và tiếp thị. Theo giải thích của Bộ Giáo dục và nhà xuất bản, giá sách mới cao hơn do chi phí tăng ở cả 4 yếu tố này, do nhiều nguyên nhân khác nhau.

Số liệu thống kê không đầy đủ cho thấy rằng, số lượng sách trong bộ sách mới nhiều hơn những cuốn sách cũ. Chẳng hạn, bộ sách lớp 10 cũ có 13 đầu sách, tổng số sách là 14 cuốn; trong khi bộ mới gồm 15 cuốn, 30 cuốn (bộ Kết nối tri thức). Tương tự, bộ sách lớp 3 cũ có 6 cuốn; trong khi bộ truyện mới nhiều gấp đôi – 12 cuốn.

Số lượng đầu sách tăng mạnh là nguyên nhân đầu tiên khiến giá bộ sách tăng cao. Thay vì chỉ bỏ ra 164.000 đồng để mua một bộ học sinh lớp 10 cũ thì nay, phụ huynh sẽ phải bỏ ra 246.000 đến 301.000 đồng, tùy theo tổ hợp môn học đã chọn. Sách lớp 3 mới có giá từ 177.000 – 183.000 đồng thay vì 58.000 như trước đây.

Nguyên nhân tăng số lượng sách được Bộ Giáo dục giải thích là để phù hợp với thiết kế của chương trình giáo dục phổ thông mới.

Chi phí tổ chức bản thảo, bao gồm nhiều thành phần như nhuận bút, biên tập, thiết kế, xuất bản, đọc bình luận, thí nghiệm. Đối với sách giáo khoa cũ, việc này do ngân sách nhà nước chi trả. Trong khi việc tổ chức biên soạn, xuất bản SGK mới được thực hiện bằng nguồn vốn do doanh nghiệp tự bỏ vốn.

“Chi phí tổ chức bản thảo sách giáo khoa cũ chỉ bằng khoảng 1/10 chi phí tổ chức bản thảo sách giáo khoa mới”, NXB Giáo dục khẳng định.

Do có nhiều bộ sách được xuất bản cùng nhau nên số lượng phát hành của mỗi cuốn bị giảm so với khi chỉ có một bộ. Chi phí tổ chức bản thảo được phân bổ cho từng cuốn sách vì thế cũng cao hơn trước.

Với chi phí vật liệu, in ấnsách mới được in nhiều màu với kích thước lớn hơn trước (19×26,5 cm), dẫn đến tăng giá.

Cuối cùng Chi phí tiếp thị, bộ sách cũ không cần thiết vì chỉ có một bộ truyện độc quyền và tất cả học sinh đều sử dụng nó. Các nhà xuất bản cho rằng, khi nhiều đơn vị tham gia xuất bản, môi trường cạnh tranh hơn dẫn đến chi phí cho các hoạt động triển khai như giới thiệu, cung cấp sách mẫu, truyền thông …

Sách giáo khoa và diều lớp 1 được sử dụng tại Trường Tiểu học Mê Linh, Quận 3, Thành phố Hồ Chí Minh năm học 2020-2021.  Ảnh: Mạnh Tùng

Sách giáo khoa và diều lớp 1 được sử dụng tại Trường Tiểu học Mê Linh, Quận 3, Thành phố Hồ Chí Minh năm học 2020-2021. Hình ảnh: Mạnh Tùng

Theo PGS. PGS.TS Ngô Trí Long, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu thị trường giá cả (Bộ Tài chính), khi thực hiện chủ trương xã hội hóa sách giáo khoa, chi phí tăng trước hết là do không được ngân sách hỗ trợ. Sách được làm đẹp, khổ lớn dễ thi. Giai đoạn phát hành phải tính đến lợi nhuận và hoa hồng cho các bên.

“Vì vậy, lý giải về việc tăng giá của Bộ Giáo dục không sai, nhưng cũng không hoàn toàn đúng. Và suy cho cùng, lý giải này cũng không phù hợp với chủ trương của Nhà nước về giáo dục. Vì giáo dục được xác định là quốc sách nên cấp THPT phải được ưu tiên, hỗ trợ ”, ông Long nói.

Theo ông Long, lẽ ra Bộ GD-ĐT và nhà xuất bản phải tính toán để giảm giá thành, để có giá bán thấp nhất có thể.

Một cán bộ biên tập của một nhà xuất bản ở miền Nam cho biết: giải thích của Bộ Giáo dục, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam có nhiều điểm chưa đạt yêu cầu. Theo nguyên tắc thị trường, Càng có nhiều đơn vị tham gia đóng sách thì giá càng phải cạnh tranh, không tăng. Sách giáo khoa cũng nên sử dụng loại giấy hợp lý, vừa phải để tiết kiệm chi phí, không cần “khổ to, giấy đẹp”.

Theo ông, với những lần tái bản, sách giáo khoa phải tính toán lại để giảm giá bán vì khi đó, nhà xuất bản không phải tốn chi phí biên soạn, tiếp thị. Tuy nhiên, các bộ lớp 1, lớp 2, lớp 6 đã sử dụng từ các năm trước chưa giảm giá.

Người dân chọn mua sách giáo khoa tại một nhà sách ở Q.Thủ Đức, TP.HCM ngày 22/5. Ảnh: Mạnh Tùng

Người dân chọn mua sách giáo khoa tại một nhà sách ở Thủ Đức, TP.HCM ngày 22/5. Hình ảnh: Mạnh Tùng

Năm học 2022-2023 còn khoảng ba tháng nữa là bắt đầu, các tỉnh đang công bố danh mục sách giáo khoa được sử dụng tại địa phương. Nhiều chuyên gia, giáo viên đưa ra biện pháp giảm giá sách giáo khoa, giảm gánh nặng mua sách cho phụ huynh.

PGS. PGS.TS Ngô Trí Long cho rằng nên đưa sách giáo khoa mặt hàng định giá. Điều này thực tế rất khó nhưng không thể không làm. Khi định giá, cần làm rõ chi phí của từng công đoạn đóng sách, chủ yếu ở ba khâu: biên soạn, in ấn và phát hành. Từ đó thông tin về giá sách sẽ minh bạch hơn.

Trước đó, Bộ GD & ĐT cũng đã yêu cầu các nhà xuất bản rà soát lại toàn bộ quy trình biên soạn, in ấn, phát hành để tiết giảm chi phí, giảm giá sách giáo khoa. Sau hướng dẫn, giá sách cũng đã giảm từ 3-9% so với giá kê khai ban đầu.

Bộ GD & ĐT cho biết, sách của NXB Giáo dục bán ra thị trường đã nhiều lần điều chỉnh nội dung, theo yêu cầu rà soát của Bộ.

Bộ GD & ĐT cho biết, sách của NXB Giáo dục bán ra thị trường đã nhiều lần điều chỉnh nội dung, theo yêu cầu rà soát của Bộ.

Ông Long cũng cho rằng, Bộ Giáo dục nên đề xuất cơ chế để ngân sách nhà nước hỗ trợ khâu biên soạn sách của các nhà sách. Từ đó giảm được chi phí làm sách, giảm giá thành sách đến mức thấp nhất.

Ông Huỳnh Thanh Phú, Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Du đưa ra giải pháp số hóa sách giáo khoa và tạo nguồn học trực tuyến. Theo đó, ngành giáo dục cần tạo hệ thống sách giáo khoa điện tử làm cơ sở dữ liệu chung cho học sinh và giáo viên sử dụng.

Ngoài ra, mỗi trường đều xây dựng đề cương, sách giáo khoa theo tinh thần khung chương trình. Tài liệu này được phát cho học sinh hoặc tải lên hệ thống học trực tuyến, giúp các em dễ dàng tiếp cận. Điều này giảm thiểu việc mua sách giáo khoa không cần thiết.

Mạnh Tùng – Dương Tâm

Nguồn: https://vnexpress.net/gia-sach-giao-khoa-duoc-tinh-toan-nhu-the-nao-4471622.html

Tin Tức 7S

Tin tức 7s: Cập nhật tin nóng online Việt Nam và thế giới mới nhất trong ngày, tin nhanh thời sự, chính trị, xã hội hôm nay, tin tức chính thống VN.Cập nhật tin tức 24/7: Giải trí, Thể thao...tại Việt Nam & Thế giới hàng ngày. Thông tin, hình ảnh, video clip HOT cập nhật nhanh & tin cậy nhất.

Related Articles

Back to top button