Tin Tức

‘Khó xử phạt vi phạm làm thực phẩm bẩn’

Thành phố Hồ Chí MinhTheo bà Phạm Khánh Phong Lan, khó nhất khi xử lý thực phẩm bẩn là mẫu giám sát có tồn dư hóa chất cao nhưng không có giá trị xử phạt.

Trưởng ban Quản lý An toàn thực phẩm TP.HCM Phạm Khánh Phong Lan trả lời VnExpress khoảng 6 năm hoạt động của mô hình kiểm tra, giám sát ATVSTP tại đô thị 10 triệu dân.

Bà Phạm Khánh Phong Lan, Trưởng Ban Quản lý An toàn thực phẩm TP.  Ảnh: Thu Hằng

Bà Phạm Khánh Phong Lan, Trưởng Ban Quản lý An toàn thực phẩm TP. Hình ảnh: Thu Hằng

– Sau 6 năm thành lập, Ban Quản lý An toàn thực phẩm TP.HCM đã làm được những gì?

– Trước khi Ban được thành lập, tình hình lương thực gặp nhiều khó khăn, người dân mất lòng tin. Vấn đề lớn nhất khi lĩnh vực này do 3 ngành Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Công Thương, Y tế quản lý nên có sự chồng chéo về trách nhiệm. Vì vậy, thành phố muốn có một cơ quan quản lý chung về vấn đề lương thực từ đầu đến cuối nên đề nghị Trung ương thành lập ủy ban trên cơ sở một số sở của 3 ngành này.

Chúng tôi tự đánh giá kết quả 6 năm qua theo 4 tiêu chí: số vụ ngộ độc ít hơn; công tác kiểm tra, xử phạt ngày càng hiệu quả hơn; tỷ lệ thực phẩm sạch được sử dụng tăng hàng năm; và việc kiểm tra, giám sát thực phẩm có chứa chất cấm, chất độc hại thường xuyên và chuyên nghiệp hơn.

Thực tế, thời gian qua, cả 4 chỉ số này đều có chuyển biến tích cực. Trong 6 năm, TP.HCM xảy ra 12 vụ ngộ độc, giảm 6 vụ và số người bị ảnh hưởng giảm 8 lần so với giai đoạn 2014-2016, trước khi Ban được thành lập. Để xử lý vi phạm về an toàn thực phẩm, mạng lưới 10 đội quản lý an toàn thực phẩm của Ban đã xử phạt 7.225 cơ sở (chiếm 11% tổng số cơ sở kiểm tra), thu tiền phạt 153 tỷ đồng.

Cơ chế Chuỗi thực phẩm an toàn của Ban đã cấp các chứng chỉ Viet GAP, ISO, GlobalGAP … cho gần 280 trang trại và cơ sở sản xuất, với tổng sản lượng rau quả đạt gần 250.000 tấn; 542.000 tấn thịt các loại; 20.300 tấn thủy sản; 1,93 triệu quả trứng gia cầm và hơn 50 triệu lít nước mắm.

Việc giám sát chất lượng thực phẩm thông qua kiểm nghiệm diễn ra thường xuyên hơn, đột xuất hoặc định kỳ, với tất cả các ngành hàng tại chợ, trong chợ, thức ăn đường phố, lễ hội, sự kiện … Trong 6 năm, Ban đã giám sát gần 613.000 mẫu, trong đó 0,37% mẫu không thành công. Đây là một tỷ lệ rất tốt.

– Mới đây, thông tin gần 50% số mẫu kiểm nghiệm rau, củ, quả, thủy sản tại 3 chợ đầu mối – nơi cung cấp 70% thực phẩm cho TP có dư lượng hóa chất khiến người dân hết sức lo lắng. Ý kiến ​​của bạn về điều này?

– Chúng tôi đã lấy 1.420 mẫu rau, củ, quả, hải sản và thịt tại ba chợ đầu mối. Với 570 mẫu rau quả được giám sát, phát hiện 271 mẫu tồn dư thuốc bảo vệ thực vật (hơn 47,5%). Trong số này, có 20 mẫu vượt giới hạn cho phép và 58 mẫu không có trong danh mục. Như vậy, tỷ lệ mẫu không đạt tiêu chuẩn là hơn 13%.

Trong số 100 mẫu cá bị bắt, có hai mẫu bạch tuộc có chất cấm. Tuy nhiên, không có mẫu nào có dư lượng kim loại nặng vượt mức như báo cáo ban đầu. Đây là sai sót trong quy định về hạn mức cho phép khi báo cáo. Mực và bạch tuộc thuộc nhóm động vật thân mềm nên có giới hạn riêng.

Sau khi báo đăng, Bộ NN & PTNT đã nhắc nhở. Theo quy định của tiêu chuẩn, không có mẫu nào phát hiện kim loại nặng vượt tiêu chuẩn. 95/100 mẫu thủy sản nuôi còn lại phát hiện dư lượng kháng sinh cấm sử dụng và 4/650 mẫu thịt có dư lượng kháng sinh vượt ngưỡng cho phép là đúng.

Các mẫu này được lấy nhiều trong năm 2018-2019 và 6 tháng đầu năm 2022 do 2 năm đầu chưa thực hiện được, 2 năm gián đoạn do đại dịch. Luật cũng không yêu cầu bao nhiêu mẫu phải được kiểm tra một năm. Ngoài ra, số tiền để làm xét nghiệm là rất lớn. Giá trị kiểm nghiệm một mẫu lên đến hàng triệu đồng, bằng cả lô rau nên khi kiểm nghiệm chúng tôi phải sàng lọc, chỉ chọn những mẫu có nguy cơ cao.

Kết quả này rất nhỏ và con số không có ý nghĩa thống kê vì với số lượng hàng về mỗi đêm rất nhiều, chỉ dựa trên vài nghìn mẫu thì không thể đưa ra kết luận chung. Điều quan trọng, kết quả này nhắc nhở chúng ta không được chủ quan.

– Trong kết quả giám sát thực phẩm tại 3 chợ đầu mối, thuốc bảo vệ thực vật không có trong danh mục cho phép (Carbendazim), hàng loạt kháng sinh bị cấm. Những chất này ảnh hưởng đến người tiêu dùng như thế nào?

– Nếu sử dụng hàng năm chắc chắn sẽ gây hại. Tuy nhiên, tác hại như thế nào thì cần có các công trình nghiên cứu và phụ thuộc vào từng nhóm hoạt chất. Danh mục thuốc cấm do hai Bộ Y tế và Nông nghiệp ban hành nhưng chưa thống nhất nên khó xác định vi phạm.

Chúng tôi chỉ liệt kê chúng như một cảnh báo chung. Vấn đề tồn dư kháng sinh, đặc biệt là chất cấm đã tồn tại từ lâu. Không có cái gọi là kháng sinh tốt, mà quan trọng là liều lượng được sử dụng. Nếu ăn nhiều thực phẩm có dư lượng kháng sinh sẽ có nguy cơ bị kháng kháng sinh. Và bản chất của thuốc kháng sinh không đến mức gây ngộ độc.

Gần một tấn động vật không rõ nguồn gốc được phát hiện tại chợ đầu mối Bình Điền (quận 8), tháng 1 năm 2019. Ảnh: Thanh Trúc / BQL ATTP

Gần một tấn thịt động vật không rõ nguồn gốc được phát hiện tại chợ đầu mối Bình Điền, tháng 1 năm 2019. Hình ảnh: Thanh Trúc

– Các mẫu giám sát không đạt tiêu chuẩn được Ban xử lý như thế nào?

– Mẫu giám sát không có giá trị xử phạt, không phân biệt mẫu có dư lượng hóa chất cao và đã được phân phối đến các chợ truyền thống và cơ sở bán lẻ. Khi lấy mẫu đi xét nghiệm, chúng tôi không thể nói với chủ hàng là “đợi có kết quả mới bán”. Nếu kết quả kiểm tra đạt tiêu chuẩn, hàng hóa của họ bị hư hỏng, Ban phải trả tiền. Và nếu kết quả không như ý, tôi có thể ngăn số hàng kém chất lượng đến tay người tiêu dùng chứ không thể bị phạt.

Theo quy định của Luật An toàn thực phẩm, Ban chỉ được căn cứ vào kết quả giám sát, ra quyết định và thành lập đoàn thanh tra, kiểm tra các cơ sở bán hàng kém chất lượng. Kết quả lấy mẫu kiểm nghiệm khi kiểm định viên không đạt tiêu chuẩn là đủ căn cứ để phạt. Việc xử phạt rất khó, thậm chí có trường hợp hàng ôi thiu trước mắt, vì phải kiểm tra kết quả kiểm tra thì thanh tra mới phạt được.

Danh sách các cơ sở vi phạm và bị xử phạt được Ban công bố trên website để tấn công uy tín của họ. Chúng tôi có hệ thống cảnh báo ngược cho Sở NN & PTNT các tỉnh, thành cung cấp thực phẩm để xử lý. Ban cũng báo cáo Bộ NN & PTNT, cung cấp thông tin về chất lượng nông, lâm, thủy sản như tồn dư hóa chất, kháng sinh để bộ có phương án quản lý.

– Ban sẽ đưa ra những giải pháp gì để giảm lượng thực phẩm bẩn, góp phần bảo vệ sức khỏe cho người dân thành phố?

– Mục tiêu tiếp theo của Ban là giám sát nhiều hơn nhưng phải giảm tỷ lệ vi phạm. Chúng tôi cũng sẽ đề nghị thử nghiệm tỷ lệ thực phẩm để thành phố giám sát tốt hơn. Hy vọng trong thời gian tới, tất cả các tỉnh, thành đều có kết quả quan trắc như thành phố làm để thống kê toàn diện. Từ đó, có thể thấy nhiều vấn đề, chẳng hạn hải sản lấy từ đâu ra hay bị nhiễm chất đó thì phải rà soát lại nguồn gốc; cảnh báo nông dân và ngư dân.

Nếu Việt Nam có Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm (FDA) như Mỹ thì các quy định về quản lý an toàn thực phẩm sẽ thống nhất hơn. Hiện HĐQT phải linh hoạt nhiều quy định để xử lý các trường hợp vi phạm. Chẳng hạn, Luật An toàn thực phẩm quy định muốn xử phạt phải có kết quả kiểm nghiệm, rất mất thời gian. Vì vậy, chúng ta phải áp dụng theo tiêu chuẩn của ngành công thương, nếu thực phẩm không có giấy tờ chứng minh nguồn gốc, kém chất lượng sẽ bị tịch thu và tiêu hủy ngay tại chỗ.

Thu Hằng

Nguồn: https://vnexpress.net/kho-xu-phat-vi-pham-lam-thuc-pham-ban-4491112.html

Tin Tức 7S

Tin tức 7s: Cập nhật tin nóng online Việt Nam và thế giới mới nhất trong ngày, tin nhanh thời sự, chính trị, xã hội hôm nay, tin tức chính thống VN.Cập nhật tin tức 24/7: Giải trí, Thể thao...tại Việt Nam & Thế giới hàng ngày. Thông tin, hình ảnh, video clip HOT cập nhật nhanh & tin cậy nhất.

Related Articles

Back to top button